«Μαμά, ήταν τόσο cringe», «αυτό το βίντεο έχει rizz», «όλο αυτό είναι απλά random».
Αν αυτές οι φράσεις σας ακούγονται… κινέζικα, δεν είστε μόνοι. Πολλοί γονείς αναζητούν στο Google τι σημαίνουν οι λέξεις που χρησιμοποιούν τα παιδιά και οι έφηβοι σήμερα, προσπαθώντας να καταλάβουν αν πρόκειται απλώς για μόδα ή για κάτι βαθύτερο.
Η γλώσσα των παιδιών και των εφήβων αλλάζει γρήγορα και επηρεάζεται έντονα από τα social media, τα βίντεο, τα memes και την ψηφιακή κουλτούρα.
Γιατί τα παιδιά χρησιμοποιούν τόσο διαφορετική γλώσσα;
Η γλώσσα είναι τρόπος ταυτότητας και ένταξης. Οι έφηβοι, ιδιαίτερα, χρησιμοποιούν νέες λέξεις για να:
- νιώσουν ότι ανήκουν σε μια ομάδα
- διαφοροποιηθούν από τους ενήλικες
- εκφράσουν συναισθήματα με πιο «ασφαλή» τρόπο
Η νεανική αργκό δεν είναι ένδειξη αγένειας ή έλλειψης λεξιλογίου, αλλά ένας τρόπος επικοινωνίας μέσα στο δικό τους πλαίσιο.
Επηρεάζουν τα social media τη γλωσσική ανάπτυξη;
Ναι, και μάλιστα έντονα. Τα παιδιά εκτίθενται καθημερινά σε σύντομα μηνύματα, emojis, αγγλικούς όρους και φράσεις χωρίς γραμματική δομή. Αυτό μπορεί:
- να περιορίσει τον πλούτο του λεξιλογίου
- να δυσκολέψει τη δομημένη αφήγηση
- να επηρεάσει τον γραπτό λόγο
Δεν σημαίνει όμως ότι όλα τα παιδιά θα παρουσιάσουν δυσκολίες. Η διαφορά βρίσκεται στη συχνότητα, στην καθοδήγηση και στα ερεθίσματα που λαμβάνουν εκτός οθόνης.
Πότε η «παράξενη» γλώσσα είναι φυσιολογική και πότε όχι;
Είναι φυσιολογικό ένα παιδί ή έφηβος:
- να χρησιμοποιεί λέξεις της μόδας
- να αλλάζει ύφος ανάλογα με το περιβάλλον
- να μιλά διαφορετικά στους φίλους και στους γονείς
Ανησυχία προκαλεί όταν παρατηρείται:
- φτωχό λεξιλόγιο για την ηλικία
- δυσκολία να περιγράψει σκέψεις ή συναισθήματα
- αδυναμία να αφηγηθεί μια ιστορία με αρχή–μέση–τέλος
- έντονη αποφυγή προφορικής επικοινωνίας
Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να υπάρχει ανάγκη για μαθησιακή αξιολόγηση.
Πώς μπορούν οι γονείς να επικοινωνήσουν χωρίς σύγκρουση;
Το πιο συχνό λάθος είναι η ειρωνεία ή η απόρριψη: «Μίλα κανονικά». Αυτό κλείνει την επικοινωνία.
Αντίθετα, βοηθά:
- να δείχνετε ενδιαφέρον για το πώς μιλά το παιδί
- να ρωτάτε τι σημαίνουν οι λέξεις που χρησιμοποιεί
- να προσφέρετε εσείς πλούσιο λόγο μέσα από συζητήσεις, βιβλία και κοινές εμπειρίες
Η ποιοτική επικοινωνία δεν χτίζεται με διορθώσεις, αλλά με σύνδεση.
Ποιος είναι ο ρόλος της μαθησιακής παρέμβασης;
Η μαθησιακή παρέμβαση δεν αφορά μόνο την ανάγνωση ή την γραφή. Υποστηρίζει:
- την ανάπτυξη λεξιλογίου
- την οργάνωση λόγου
- την κατανόηση και έκφραση συναισθημάτων
- τη μετάβαση από τον «ψηφιακό» στον λειτουργικό λόγο
Στο Storyline στην Πυλαία, δουλεύουμε με παιδιά και εφήβους ώστε να ενισχύσουν τον λόγο τους χωρίς να χάνουν την προσωπική τους ταυτότητα.
Τελικά, τι μας λένε τα παιδιά μέσα από τη γλώσσα τους;
Μας λένε ότι μεγαλώνουν σε έναν διαφορετικό κόσμο. Αντί να προσπαθούμε να τον ακυρώσουμε, μπορούμε να τον κατανοήσουμε και να γίνουμε μέρος του διαλόγου. Γιατί όταν τα παιδιά νιώθουν ότι τα ακούμε, βρίσκουν και τα ίδια τις λέξεις για να μας μιλήσουν.
